ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ಮೂಲೆಗೆ ಹೋದರೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಕೀಳರಿಮೆಗೆ ದೊಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳೊಳಗೆ ಸಿಗುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪರಿಸರದ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಶಿಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಿಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು... ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಸರಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಎನ್ನುವಂಥದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯ ಸಂಪನೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

          ಮಗುವೊಂದು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಗುವಿನ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವಂಥ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ, ಸಮಾಜದ ಮೂಲಕ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಯಂ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ವಿಕಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಮಗುವಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಈಗ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ. ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂದು ಮಕ್ಕಳು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣವು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಕ್ಕಿಯಂತಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಹೊರಗಿನ ಕವಚ ಹೊಸತಾದರೂ ಒಳಗಿನ ವಸ್ತು ಹಳೆಯದೂ, ಸತ್ವವಿಲ್ಲದೂ ಆಗಿದೆ.


           ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಎನ್ನುವುದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರೀತಿ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರದ ಮುಖವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪರಿಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೇ ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಹುಂಡು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಅಂಶಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚುವ ಕಾರ್ಯವು ಹದವಾಗಿ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಬರುವಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಂಕಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಕಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದಾದರೂ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಂತೂ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಓದದೇ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೊಟ್ಟಂತಹ ವಿಷಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಚೀಲದಿಂದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ, ಮಸ್ತಕದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಿತ್ತೆಸೆಯುವ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದು ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂತಸ ಪಟ್ಟರೂ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಅಂಧಕಾರದ ಮೋಡ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹಿನ್ನಡೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.

           ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಂದ ಹೊರನಡೆದು ಬಂದೆವೆಂದಾದರೆ ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು, ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಸಹ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತಹ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಕೋಮುಗಲಭೆ, ಅನೈತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ವಿಷಪೂರಕ ವಾತಾವರಣವು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದಂತಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅಶಕ್ತರಾಗಿರುವುದು ಶೋಚನೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಸರಿ. ಮೋಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀಲಿ ಆಕಾಶವು ಮರೆಯಾಗುವಂತೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಕಲ್ಮಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಿ ಸವ್ಯ-ಸಾಧು-ಸಭ್ಯ ವಿಚಾರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ-ವಿವರಣೆ-ಅನುಸರಣೆ ಹಾಗೂ ಅನುಕರಣೆ ತೀವ್ರ ಮಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಯಾವೆಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಒಂದು ಚಿಂತಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
          ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಾನವನ ಉನ್ನತಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಅವಶ್ಯಕ ಮೌಲ್ಯಬಿತ್ತನೆಯ ಕೊರತೆಯಾದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸತ್ವವಿಲ್ಲದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸತ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೋಸ್ಕರ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವ ಸರಕಾರ ಇದರ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸದೇ ಇರುವಂಥದ್ದು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಉಲ್ಬಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ನಾವುಗಳು ನಮಗೆ ನಾವೇ ಜೀವನಕ್ಕಗತ್ಯವಾದ ಮೌಲ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಕಲಿತು ಅದರ ಕುರಿತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಾಳವುದು. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಶಾಲಾ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕಮ್ಮಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಷಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕಲಿಕೆಯತ್ತ ಮನ ಮಾಡಿದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನನ್ನದು...

          ಕಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬೋಧನೆ... ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅದರಲ್ಲೂ ಶಿಕ್ಷಕನ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಕಲಿಕೆ ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ನೈತಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಕಲಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಹಾಗೇ ಇರಬೇಕಾದದ್ದು ಕೂಡ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಎನ್ನುವುದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.

         ಕೇವಲ ಸಿಲ್ಲೇಬಸ್ ದೃಷ್ಟೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ನೀಡುವಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಬರೀ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಆಗೋದನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಅಳವಡಿಸಿ-ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯವಹಾರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಲೋಕಾಭಿರಾಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣವು ನೀಡಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಇದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾದ ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಮಾಜದ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ತಾಕಲಾಟಗಳ, ಶೋಷಣೆಗಳ, ಜಾತಿ-ಧರ್ಮಗಳ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತಯಾರು ಮಾಡಿದರೆ ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಾರ್ಥಕ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಸ್ಯತನವು ಎದುರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಮಾನವಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ? ಎಷ್ಟು humanize ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ? ಮತ್ತು ಅದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾನವಿಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕೂಡಾ ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ತನಗೆಲ್ಲಾ ತಿಳಿದಿದೆ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಒಂದು teaching curriculum ಕೊಟ್ಟಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ತನಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡು
ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ವರ್ಗ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಪಾಠ ಮಾಡುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವು, ಅದೊಂದು ದೊಡ್ಡ burden ಅಂತ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬಾರದೆಂದು ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಸಂಬಳ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಾವು ಮಾನವಿಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಏನನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಅದನ್ನು ಮಕ್ಕಳೇ ಓದಲು ಅರ್ಹರಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅವನ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಕ ಓರ್ವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ. ಯು.ಜಿ.ಸಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಶಿಕ್ಷಕನು ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗಿದ್ದು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಜೀವನದ ದೃಷ್ಠಾಂತಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಾನು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಒಂದು ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ತುಂಬುವವನು. ಆದರೆ ಅದು ಯಾಕೋ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಒಬ್ಬ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಯಾಪಕನಾಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.


         ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಬಂದರೆ, ಆತ ಒಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತಕ ಎಂದು ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಆತ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ರೀತಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪತಜ್ಞ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಆತನ ಬಗ್ಗೆ ಓದುತ್ತಾ ಹೋದ ಹಾಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣ ಅನ್ನುವಂಥದ್ದು periodically ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಆ ನಾಣ್ಯಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂದರೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿದ ನಾಣ್ಯದ ಮುಖ ಬೆಲೆ ಯಾವುದೇ ಚೂಪಾದ ಮೊನೆ ಬಳಸಿ ಗೀಚಿದರೂ ಅದರ ಅಚ್ಚು, ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಬಾರದು. ಅಂತಹ ಲೋಹವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂದು specify ಮಾಡಿದ್ದ. ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ ಅಂದ್ರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬರ್ ಗಳನ್ನು, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಾವೇ destroy ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಕೌಟಿಲ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾ... ರಾಜ್ಯದ currency ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ destroy ಆಗಕೂಡದು. ಅಂತಹ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದ. ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜನ ಅರಮನೆಗೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳೇ ಇರಬಾರದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಇಂಥದ್ದೇ ಮಾರ್ಬಲ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಅರಮನೆಗೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳೇ ಇರಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನ ಖಡ್ಗವೂ ಕೂಡಾ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂದರೆ, ಅದು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ತುಂಡಾಗಬಾರದು. ಅಂತಹ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವ ಲೋಹ ಬಳಸಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸೇನಾ ದಂಡನಾಯಕರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾವು ಅಂದರೆ ಅಧ್ಯಾಪನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಆತ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತಕ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆಯೇ ಹೊರತು ಆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ತಜ್ಞ, ಯುದ್ಧ ಕಲೆ ನಿಪುಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳದೇ ಏಕಮುಖವಾಗಿ ಕೌಟಿಲ್ಯನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ... ಇದೇ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಇದನ್ನು ಹೇಳಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವ ಹಾಗೆ ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಡ್ತಾ ಇದ್ದೇವೆ.

         ವಿವೇಕಾನಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಾಗ ಕೇವಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ಚಿಕಾಗೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಹೇಳಿ, ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಕಟ್ಟಾ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರು ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಒಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ tag ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ನಿಜವಾಗಿ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರವೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಅವರು ತನ್ನ ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತಹ ಮಾನವತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಇಡೀ ಮನುಕುಲದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ ಅಧ್ಯಾಪಕನೂ ಸಹ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಷದೀಕರಿಸದೇ ಏಕಮುಖವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ತನಗೆಷ್ಟು ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರ priority basis ನಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನೂ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗೇ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಓದುತ್ತಾ ಬಂದಾಗ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನಾವು ಕಲೀತಾ ಬರ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಹಾಗಿದೆಯಾ ಎನ್ನುವುದು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ವಿವಿಧತೆಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಬೆಳದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳದೆ "ಮಕ್ಕಳೇ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿವೆ, ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳಿವೆ, ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹಳ ಜಟಿಲವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ" ಎಂದು ಹೇಳ್ತಾ ಹೇಳ್ತಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತದೇ ಉತ್ತರವೆಂಬಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಧರ್ಮ, ಜಾತಿಯ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅದೇ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತೇವೆ.


          ಹಾಗಾದರೆ ಮಾನವಿಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ನಾವು ಏನನ್ನು humanize ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ, ಏನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದೇವೆ, ಯಾವ ನೈತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ನಾವೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇವಾಗ ತರಗತಿಗೆ ಬರುವಾಗ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಭಾಗವನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಂನಲ್ಲಿ vomit ಮಾಡ್ತೇವೆ. ಏನು ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗೋದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ತಾನು ಏನು ಹೇಳ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಧ್ಯಾಪಕನಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಿರಿದಾದ ಲಘುಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡದೇ ಇರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಯಾರೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ತನ್ನ, ತಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಠ ಅದ್ಭುತವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟು ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಕೊಠಡಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ, ಅವರ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಲಕುವ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗದ್ಗದಿತಗೊಳಿಸುವ, ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಯಾರೂ ಹೋಗಲೇ ಇಲ್ಲ . ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ನೋಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಇಂದು ನಾವು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತೇವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಅವರ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಹಿ ನೆರಳನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮತಾಂಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಮುಂದುವರೆದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಅದರಲ್ಲೂ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ waste product ಆಗಿಬಿಡಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ ಆ productನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಹೀಗಾದಾಗ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಮಾನವಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು ನಾಶಗೊಳ್ಳುವುದಂತೂ ಖಂಡಿತ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಬೋಧಕನ ಬೋಧನೆಯಿಂದ, ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟಲೆಗೊಳಪಡಿಸದೇ beyond religionನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಾನವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಲಿಕೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮಂಥಹ ಅಧ್ಯಾಪಕರುಗಳು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬರೀ syllabus ನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಅದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇತರ ಮೌಲ್ಯಯುತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು, ಪಠ್ಯೇತರ ವಿಷಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಮಾಡುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಾವು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಡಾ। ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂರವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳು ನಮಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು, ಹಾಗೂ ಈಗಿನ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೌರವಾನ್ವಿತರು 'ಕೇವಲ ಕಲಾಂ ಒಬ್ಬ ಅಣು ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಭಾರತೀಯ ಅಣು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ' ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರೇ ಹೊರತು ಕಲಾಂ ಒಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರು syllabus ಏನನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು guidelines ಇದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೇ ಹೊರತು ಯಾವತ್ತೂ ಮಾನವತಾವಾದ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕಲಾಂರವರ ಏಕಮುಖವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರೇ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನನ್ನೂ ಮಾಡಿಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಮಾಂಸದ ಹಾಗೆ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿತು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು. ಮತ್ತು ಇದನ್ನೇ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಕಳವಳ, ಸಂಶಯ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನೇ teaching beyond curriculum ಅಂತ ಹೇಳುವುದು. ಅದರ ವಿಫಲತೆಯಿಂದಲೇ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಬೇಕಾದ ಗುರುತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ, ಹೊತ್ತ ಮಾನವಿಕ ವಿಭಾಗಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು humanize ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾಗೇ ಆಗಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ  ಮಾನವರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಾವಿಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ವಿನಃ ಯಾವುದೇ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಪಂಗಡಗಳಿಂದಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ತಮ್ಮ ಈ ಸೀಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನಿರಿಸಿ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಬದಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹಾಗೆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಮೇಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇಂದು ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.


Photo Credit: Noticias Unsam, LinkedIn, med.cap

          ಅಪ್ಪನೆಂದರೆ ಹಲವು ಭಾವನೆಗಳ ಸಮಾಗಮ. ಆತನನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡುವುದಂಕ್ಕಿಂತಲೂ ಒಬ್ಬ ತಂದೆಯಾಗಿ ನೋಡುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ತೆರನಾದ ಸಂತೃಪ್ತಿ. ಒಂದು ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಜೊತೆಜೊತೆಗೇ ಒಬ್ಬ ತಂದೆಯೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ, ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮಗುವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತಂದೆಗೂ ತನ್ನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಕಂದಮ್ಮನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಸಮಯ, ಕಂದನ ತೊದಲು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿ ಅಪ್ಪ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಅತೀವ ಸಂತಸದಾಯಕ ಹಾಗೂ ಅದು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನ ಲಾಲನೆ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಷ್ಟೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತಂದೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆತ ಪ್ರೀತಿಯೆಂಬ ಸವಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚುವ ಜನುಮದಾತ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತಂದೆಯೂ ಮಕ್ಕಳ ನೋಟಕ್ಕೆ ಓರ್ವ ವಿಭಿನ್ನ ಕಥಾನಾಯಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಪ್ಪನೆಂದರೆ ವಿಶೇಷ ಅಕ್ಕರೆ, ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನ ರೀತಿ ಹೆಗಲುಕೊಟ್ಟು ನಿಲ್ಲುವ ಆದರ್ಶ ಪುರುಷ. ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ಅಪ್ಪನೆಂಬ ದೇವರು ಸದಾ ಇರುತ್ತಾನೆಂಬ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಬಂದರೂ ಛಲಬಿಡದೆ, ಆಕಾಶದ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಧನೆಯ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣ ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ಅಪ್ಪನ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಅತೀವವಾದ ನಂಬಿಕೆ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಭರವಸೆ ಅದೆಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದ ಶ್ರದ್ಧೆ.
        ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿ, ತ್ಯಾಗ, ಸಹನೆ, ತಾಳ್ಮೆ, ಧೈರ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು. ಅಪ್ಪ ಗದರಿದಾಗ ಆತನ ಮೇಲೆ ಕೊಂಚ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದರೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆತನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿರುವ ಕಾಳಜಿ, ನಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಆತಂಕದ ಛಾಯೆಯು ತೋರುವುದಂತೂ ಖಂಡಿತ. ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೀತಿ, ಕೊಡುಗೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೋರ್ಪಡದಿದ್ದರೂ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಡುವ ಶಿಸ್ತು-ಸಂಯಮಗಳ ಬುನಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪನು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಎಡವಿದಾಗ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೇಳಿ ಅವರನ್ನು ಸರಿದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದು ಸಹ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತಂದೆಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪವೆಸಗದೆ ತನಗಾದ ಅನುಭವಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳೆದುರು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾ ಮಕ್ಕಳ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುವ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯು ಪರಿತಪಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಅಷ್ಟೇ ಶ್ರಮವನ್ನೂ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ನೋವು-ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಮರೆತು ಅಥವಾ ಎದುರಿಸಿ, ನಾಲ್ವರ ಮುಂದೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತನಗಿಂತ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದಾಗ ಆತನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ಚಿಲುಮೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಎಂದಿಗೂ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶವಾದ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯ. ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಹದಗೆಟ್ಟರೂ ಅದರ ನೂರು ಪಟ್ಟು ನೋವನ್ನು ಆತ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಪುರುಷನ ಹಿಂದೆ ಹೇಗೆ ಒಬ್ಬಳು ಸ್ತ್ರೀ ಇರುತ್ತಾಳೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತೀ ಯಶಸ್ವಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಿಂದೆ ಅವರನ್ನು ನಂಬುವಂತಹ, ವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ಪೋಷಕರು ಇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಹೆತ್ತವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಈ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳೇ ಬೇಕಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಮೂಲಕ ಸುಭಧ್ರವಾದ, ಸುಭಿಷ್ಟವಾದ, ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕ ದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅದು ಪೂರಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪನ ಕಿರುಬೆರಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭ, ಅಪ್ಪನ ಕೈತುತ್ತು ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ, ಅಪ್ಪನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೂತು ಜಗತ್ತನ್ನು ಕಾಣುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಉಲ್ಲಾಸ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ದೊರೆಯದು. ಅಪ್ಪನೆಂದರೆ ಹಾಗೆಯೇ... ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಹಗಲಿರುಳೆನ್ನದೆ, ವಿಶ್ರಮಿಸದೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಕಾಯಕಯೋಗಿ. ನೇಗಿಲಯೋಗಿ ಜೀವದ ಬಂಧುವಾದರೆ ಈ ಕಾಯಕಯೋಗಿ ಜೀವನದ ಬಂಧು. ಏಕೆಂದರೆ ಜೀವನವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಅಧ್ಯಾಪಕನೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಎಂಬ ದೇವರೂಪ.
         ನನ್ನ ಈ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ಸ್ಪೂರ್ತಿ. ನನ್ನ ಪ್ರತೀ ನಡೆಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಅವರ ಸಹಕಾರ, ಹಾರೈಕೆ, ಆಶೀರ್ವಾದ ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದವಳು. ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರಪಂಚ. ಪ್ರಪಂಚಮುಖದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ನನಗೆ ದೇವರು. ಆ ದೇವರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದೊಳಗೆ ದೊರೆಯುವ ಅಪ್ಪನ ಅಪ್ಪುಗೆಯ ಸಿಹಿಗೆ ಮುಪ್ಪೆಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಈ ಲೇಖನ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್ಪಂದಿರ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ.

          ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದ
ಎನ್ ಡಿ ಎ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿತು. ಸ್ವಚ್ಚ ಭಾರತ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ, ನೋಟು ಅಪನಗದೀಕರಣ, ಜಿ ಎಸ್ ಟಿ ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ಯಶಸ್ವೀ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಎಂದರೆ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದು ಈ ಮೂರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಯಾವಗಲೂ ಮೋದಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಿಡಿ ಕಾರುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಕೆಲ ಬು(ಲ)ದ್ಧಿ ಜೀವಿಗಳು ಮೋದಿಯವರ ಸಾಧನೆ ಶೂನ್ಯ. ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಾ ಅಚ್ಛೇ ದಿನ್. ಎಲ್ಲಿದೆ ಅಚ್ಚೇ ದಿನ್? ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮೋದಿಯವರು ಘೋಷಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಸರ್ಕಾರದ್ದು ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಅಪ್ಪ ಮಕ್ಕಳ ಪಕ್ಷದವರಿಂದ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ/ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ/ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಎಂದು ಇತಿ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಬಾಯಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಗಂಜಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಂದೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಜನ ಸಾಮನ್ಯರಿಗೆ ಮೋದಿಯವರ ಯೋಜನೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶ ಏನಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಟ್ವಿಟರ್ ನಲ್ಲಿ  ಡಾ.ಗೌರವ್ ಪ್ರಧಾನ್ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಸಾಧನೆಗಳೇನು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ಫಲಾ ಫಲವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ತಲುಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಈ ಲೇಖನ.

          ಮೊದಲಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಚ ಭಾರತ ಯೋಜನೆಯ ಫಲವಾಗಿ  2014 ರಲ್ಲಿ ಶೇಖಡಾ 42 ರಷ್ಟು ಇದ್ದಂತಹ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ 2017 ಕ್ಕೆ ಶೇಖಡಾ 64 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. 2013-14 ರ ತನಕ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ 49.76 ಲಕ್ಷ ಶೌಚಾಲಯಗಳಿದ್ದು 2017 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 2.09 ಕೋಟಿ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಸ್ವಚ್ಚತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಿರುವಾಗ ಸ್ವಚ್ಚ ಭಾರತ ಒಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? 2014 ರ ವರೆಗೆ 2621 ಮೆಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತ ಇಂದು  ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಶುದ್ದ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕ್ಲೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಯೋಜನೆಯ ಫಲವಾಗಿ 12277 ಮೆಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. 2004 - 2014 ರವರೆಗೆ  5.3 ಕೋಟಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎಲ್ ಪಿ ಜಿ ಗ್ಯಾಸ್ ನ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು 2014 - 2017 ಕ್ಕೆ ಭಾರತದ 6.95 ಕೋಟಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಗ್ಯಾಸ್ ಸುಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾವೆ. 2011 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದ 81,095 ಕಿ.ಮೀಗಳು. ಅದರೆ 2014 ರಿಂದ 2017 ರವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು  1,20,233 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 6 ಕಿ.ಮೀ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ರಸ್ತೆ  ಈಗ ದಿನಕ್ಕೆ 21-23 ಕಿಮೀ ಗಳಷ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

          2014  ರಲ್ಲಿ 11,198 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರತ ಇಂದು ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ ಫಲವಾಗಿ 1,43,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಗರಣದದಿಂದ ಮುಖಕ್ಕೆ ಮಸಿ ಬಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2013-14 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ 462 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್. ಆದರೆ ನಂತರ ಬಂದ ಸರ್ಕಾರ 2016-17 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದು 554 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್. 2013-14 ರಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫ಼ೈಬರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ನ ಸೇವೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೇವಲ 358 ಕಿ.ಮೀ ಆದರೆ ಇಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 2,05,404 ಕಿ.ಮೀಗಳಷ್ಟು ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆವೆ. ವಲ್ಡ್ ಎಕೋನಾಮಿ ಫ಼ೋರಮ್ ನ ಪ್ರವಾಸಿ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ 2014 ರಲ್ಲಿ 65 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತ ಇಂದು ಇನ್ಕ್ರೇಡಿಬಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ 40 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ವ್ಯಾಪಾರದ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ 2014 ರಲ್ಲಿ 142 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತ ಇಂದು 130 ನೇ ರ್ಯಾಂಕ್ ಪಡೆದಿದೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ ಶೇಖಡಾ 11 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಇಂದು ಶೇಖಡಾ 4 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.2014 ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಖಡಾ 4.6 ರರಷ್ಟಿದ್ದು ಇಂದು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಖಡಾ 3.2 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.2014 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ  6.6 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಜಿಡಿಪಿ ಇಂದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೇ.7.1 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 18452 ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 3937 ಮಾತ್ರಾ, ಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲೆಕ್ಕ ಗ್ರಾಮ ವಿದ್ಯುತ್ತೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ.

         ಇದಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ರೈಲ್ವೇ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಂಡಿವೆ. ತುರ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಅಥವಾ ಟ್ವಿಟರ್ ಮೂಲಕ ರೈಲ್ವೇ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸೇನೆಯಲ್ಲಂತೂ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಪದೇ ಪದೇ ತಂಟೆ ಮಾಡುವ ಪಾಪಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಪಾಕಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸೈನಿಕರ ತಲೆ ಕಡಿದರೆ ಆಗಿನ ಸರ್ಕಾರ ಶಾಂತಿ ಎಂದು ಕ್ರಿಕೇಟ್ ಆಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸೈನಿಕರ ಮೆಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೂ ಕೂಡಾ ನಿಮ್ಮ ದೇಶದ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರಾಣ ತೆಗೆಯುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಹ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಡಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾರಣ ಹೋಮ ನಡೆಸಿದ ಉಗ್ರರಿಗೆ ಮಯನ್ಮಾರ್ ಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದೂ ಆಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತಾ, ಸ್ನೆಹಕ್ಕೂ ಬದ್ಧ ಸಮರಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೇ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಯೋಗವನ್ನು ಇಡೀ ವಿಶ್ವವೇ ಮಾಡುವ ಹಾಗೇ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೆಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಅಚ್ಛೇ ದಿನ್ ಬೇಕು?

         ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆಗಿಯೂ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಏನು ಎಂಬುದು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೇ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಕೆಲ ಕಚ್ಚೆ ಹರುಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರಾ ಅಧಿನಾಯಕಿಯ ಪಾದ ನೆಕ್ಕುವ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಜನರಿಂದ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ನಾಯಕನನ್ನು ಹಳಿಯುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೇನೂ ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಒಳ್ಳೆಯದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರು ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು ಹಾಕುವವರು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾರಲ್ಲವೇ ಹಾಗೆಯೇ ಇವರುಗಳೂ ಕೂಡಾ. ಇವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಲೆಕ್ಕದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸೋಣ, ಬೆಂಬಲಿಸೋಣ.

                                     -ನಾಗರಾಜ ಭಟ್ ಟಿ ಆರ್

Photo Credit: India Today

          ಜೀವನ/ಬದುಕು... ಇದು ಕೇಳಲು ಬಹಳ ಬೋರ್ ಅಂತ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಆದರೆ ಇದರ ನೈಜ, ಅಷ್ಟೇ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ಗೋಚರ ವಿಷಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬರೆಯಲು ನನ್ನ ಮನ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಜೀವನ ಅಂತ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಬರ್ತೇವೆ. ಕಾಣಲು ಕೇವಲ ಮೂರೇ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದರೂ ಇದರ ಆಳ ಬಹಳಷ್ಟು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ, ಅದು ನೀಡುವ ಅನುಭವ ಅನನ್ಯ ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಾದುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಅವನು ಜೀವಿಸುವ ಬಗೆಯಿಂದ ರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವನ ಉನ್ನತಿ ಹಾಗೂ ಅವನತಿಗಳೆರಡೂ ಆತ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡ, ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿದ, ಬದುಕನ್ನು ಈ ಜೀವನವೆಂಬ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಬಗೆಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಏಳು ಬೀಳು. ಆದಿ- ಅಂತ್ಯ, ಸಂಘರ್ಷ, ಹೋರಾಟ ಇರುವಂತಹ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವನವೆಂಬ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿಯೇ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ವಿಷಯ. ಆದುದರಿಂದ ನಾವು ಜೀವನವನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

         ಜನರು ತಮ್ಮ ಈ ಮೂರಕ್ಷರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಏಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಬೀಳುಗಳು ತಾವು ರೂಪಿಸಿದ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಜನ ಇನ್ನೇನು ನನ್ನ ಬದುಕೇ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು ಎಂಬ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ನಾನೇಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೆ? ನನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ನಾನು ಮಾಡಲು ಹೊರಟ ಸಾಧನೆಯಾದರೂ ಏನು? ಎಂಬುದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲು, ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಾನೇನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ? ನನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಂಥದ್ದು? ನನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತೇನೆ., ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ದುಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬಹುದು ಆದರೆ ನಾನು ಬದುಕಬೇಕು, ಬದುಕುತ್ತೇನೆ, ಎಲ್ಲಾ ನೆನಪುಗಳನ್ನ erase ಮಾಡಿ  ಮುಂದೆ ನನ್ನನ್ನ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿ ಹಾರಾಡುವ, ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಛಲದಿಂದ ಮರುಜೀವನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವರು ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಕಹಿನೆನಪುಗಳ ಕೊರಗಿನಲ್ಲಿ, ಪಡೆಯಲಾಗದ ಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಮರೆತು, ಮುಂದಿನ  ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ನಾನಂದುಕೊಂಡದ್ದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದುಕೊಂಡ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. Reliance ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಧೀರೂಭಾಯ್ ಅಂಬಾನಿ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಕಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಡತನದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆತ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಶದ ಟಾಪ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ Reliance ನ ಮಾಲೀಕನಾಗಿ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ. ಅಮೇರಿಕಾದ 'ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್' ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಭಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೀದಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಏನೋ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಮುಂದಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡವೊಂದನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿನೋಡುತ್ತಾ  ಕುಳಿತು ಆಲೋಚಿಸತೊಡಗಿದ್ದ. ಜನ ಈತನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಲಾಗಿ ಏನನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವೆ ಎಂದಾಗ, ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಕಟ್ಟಡದಂತೆ ನಾನೂ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಇದೇ ತರಹದ ದೊಡ್ಡ ಹೋಟೇಲೊಂದರ ಮಾಲೀಕನಾಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ. ನೆರೆದಿದ್ದ ಜನ ಈತನ ಈ ಕನಸನ್ನು ಹಿಯ್ಯಾಳಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆದರೆ ಆತನೇ ಇಂದು ಬಹುತೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ branch ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹೋಟೇಲಾದ McDonald ಹೋಟೇಲಿನ ಮಾಲೀಕನಾಗಿ ಬೆಳೆದ. ಇದಕ್ಕೇ ಅನ್ನುವುದು determination ಅಂತ ಅಲ್ವಾ...

          ಈ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊರ್ವ ಮಹಿಳೆ "ಅರುಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ". ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥರದ ವಾಲೀಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾದ ಈಕೆ 2011ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೋದಿಂದ ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಜನರಲ್ ಕಂಪಾರ್ಟಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಕೆಯ ಕತ್ತಲ್ಲಿದ್ದ ಬಂಗಾರದ ಚೈನ್ ಅನ್ನ ದರೋಡೆ ಮಾಡಲು ಹೋದ ಯುವಕರ ಗುಂಪೊಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೈಲ್ ನಿಂದ ತಳ್ಳಿದರು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯ track ನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ರೈಲ್ ಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದು ತೀವೃವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಆಕೆಯ ಎಡಗಾಲು ಛಿದ್ರಗೊಂಡು ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ರೋಧನವನ್ನು ಕೇಳುವವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಲಿಗಳು ಆಕೆಯ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ತಾನು ಧರಿಸಿದ್ದ ಜೀನ್ಸ ಪ್ಯಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತುಂಡಾಗಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಂತಾಗಿದ್ದ ಕಾಲನ್ನು ತಿನ್ನಲಾರಂಭಿಸಿತು . ಏಳಲೂ ಅಶಕ್ತಳಾದ ಅರುಣಿಮಾಗೆ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಾರನೇ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆಕೆಯನ್ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೇಗೂ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾದದ್ದರಿಂದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅರುಣಿಮಾ suicide ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳು ಹಬ್ಬಿತು. ಆದರೆ ತಾನು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದಳು. ಈ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಡಲೇಕು. ನಾನು ನನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದವಳೇ "ಎವರೆಸ್ಟ್" ಏರುವ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಊನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಂದುಕೊಂಡವಳೇ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಸಹ ಯಾತ್ರಿಕರ ನೆರವು ಪಡೆದು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರಿ ತುತ್ತ ತುದಿಯಿಂದಲೇ ಟೀಕಾಕಾರರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದಳು. ಇದು ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಹತಾಶರಾದವರಿಗೆ, “ನಿನ್ನ ಜೀವನ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಕೊನೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದರೆ ಹೇಗೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು” ಎಂಬ ಮಾರ್ಮಿಕವಾದ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವಂತಿತ್ತು. ಇದು ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಸದಾ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸುವ ಛಲವೊಂದಿದ್ದರೆ ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ ?

        ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮತ್ತೋರ್ವ ಅಗ್ರಜ “ಕೋಲೋನೆಲ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್”. ಈತ ತನ್ನ ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು. ತಾಯಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗತೊಡಗಿದ. ನಾನಾ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ತದನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೆಂಟುಕಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಿಕನ್ ರೆಸಿಪಿ ಯನ್ನು ತನ್ನ 45ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಣಬಡಿಸಿದ. ವ್ಯಾಪಾರ ತುಸು ಚೇತರಿಸಿದಾಗ ಸ್ವಂತ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ತನ್ನ ಚಿಕನ್ ರೆಸಿಪಿ ಸ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಗವರ್ನರ್ “ಕೆಂಟುಕಿ ಕೊಲೊನೆಲ್” ಎಂದು ನಾಮಾಂಕಿತ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 1950ರ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆತನ ವ್ಯಾಪಾರ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿತಗೊಂಡು ಅವನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮಾರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಆತ ಧೃತಿಗೆಡಲಿಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎಂದಾದರೂ ಚಿಕನ್‍ಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ. ಇದೇ ಧನಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡಿದ. ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಅವನ ಬಿಳಿ ಪ್ಯಾಂಟ್, ಬಿಳಿ ಅಂಗಿ ಹಾಗೂ ಟೈ ನೋಡಿ ಹಿಯ್ಯಾಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬರೋಬ್ಬರಿ 1000ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಾನು ತನ್ನ ಚಿಕನ್ ರೆಸಿಪಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹುಡುಕತೊಡಗಿದ. ಕೊನೆಗೆ ಸಾಲ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಸಿಟಿಯ ಉತಾಹ್ ನಗರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದ “ಪೆಟೆ ಹಾರ್ಮನ್” ಎಂಬ ಇನ್ನೋರ್ವ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ತದನಂತರ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ತನ್ನ ರೆಸಿಪಿಯನ್ನು ಹಾರ್ಮನ್ ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಇಚ್ಚೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಹಾರ್ಮನ್ ಮೆಚ್ಚಿ ಇದನ್ನು ಅವನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಜನ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ನ ಚಿಕನ್ ರೆಸಿಪಿ ಸ್ವಾದಿಸಲು ಕಿಕ್ಕಿರಿದರು. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಂಡ ಗೆಲುವು. ಇದೀಗ ಕೆ.ಎಫ್.ಸಿ. ಚಿಕನ್ ಅನ್ನು ಕೇಳದಿರುವ ಜನರೇ ಇಲ್ಲ. 60ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೂ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮರುಪಡೆದು ನವ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಸಾಧನೆಗೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಡೆತಡೆಯೇಕೆ? ಸಾಧನೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಾಧಿಸುವ ಛಲವೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕಷ್ಟೇ. 90ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ “ಕೋಲೋನೆಲ್” ಮೃತವನ್ನಪ್ಪಿದ. ಆದರೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟರು. ಇದೀಗ 39 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆ.ಎಫ್.ಸಿ ತನ್ನ ಬ್ರಾಂಚ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏನ್ ಜೀವನ ಕಣ್ರೀ ಅಲ್ವಾ...

          ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇನ್ನೋರ್ವರ ಹೆಸರೆಂದರೆ "ಜ್ಯಾಕ್ ಮಾ". ಚೈನೀ ನಾಗರೀಕನಾದ ಜ್ಯಾಕ್ ತಾನೊಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕ. ತಾನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಾರ್ವಾರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಕ್ಕೆ 10 ಬಾರಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ reject ಆಗಲ್ಪಟ್ಟ ತದನಂತರ 30 ನಾನಾ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಕೆಲಸ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಂಚಿತನಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ!!! ಅದೇನೆಂದರೆ “You are no good…?!!!” ಆದರೆ ಈತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 1995ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ , ಮೊದಲ ಬಾರಿ “online marketing” ಎಂಬ E-Commerce ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ “ಆಲಿಬಾಬಾ” ಎಂಬ ಮೊದಲ “online marketing” ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಂದು ಮಿಲಿಯನೇರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಈತ ತಾನು ಬದುಕಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ರೀತಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು ಅಲ್ವಾ? ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲಾಗದು ಎಂಬವರಿಗೆ ಇಂಥಹ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಧನೆಗಳು ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಮೂಡುವುದಂತೂ ಖಂಡಿತ. ಹೀಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ತಾನು ಬಯಸಿದ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವತ್ತಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಕೊನೆವರೆಗೂ ಉದ್ಧೇಶ ಈಡೇರಿಸುವಿಕೆಯತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಾಗಬೇಕು.ನಂತರದ ವಿಷಯ ನಮ್ಮ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದ್ದು, ಅಲ್ಲಿವರೆಗೂ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಾಗುತ್ತಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಏನೇ ಸಿಗಲಿ, ಏನೇ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಲಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ as it is... ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುವ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯ ಇರಬೇಕು. ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಾವು ನಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಹತಾಶರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇಡಲೇ ಬಾರದು. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೇ ಯಾವತ್ತೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಹತಾಶರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. "Always expectations leads to disappointments” ಹಾಗಾದ್ದರಿಂದ ಏನನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದೇ, ಹೀಗೇ ಆಗಬೇಕು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾನೇನಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೋ ಅದೇ ನಡೀಬೇಕು ಮತ್ತು ಹಾಗೇ ನಡೆಯುತ್ತೆ ಎಂದು ಅತಿಯಾದ ಆಶಾಭಾವ ಇಡಬಾರದು. ಈ ತರಹದ ಅತೀ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನ ಅತೀ ಹತಾಶರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೌದು ಕೂಡಾ. ನಾವು ಏನೋ ಆಗಬೇಕೆಂದಿರುತ್ತೇವೆ, ನನ್ ಜೀವನ ಹೀಗಿರುತ್ತೆ, ಹಾಗಿರುತ್ತೆ ಎಂದು ಅತಿಯಾದ ಆಸೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕನಸನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅದು ಹಾಗೆ ಆಗದೇ ಎಲ್ಲವೂ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದುಬಿಟ್ಟಾಗ ಪಡೆವ ನೋವು ಬಹಳ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವಂದುಕೊಂಡ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಗಬಹುದು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಆಗದೇ ಇರಬಹುದು. ನಾವಂದುಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ಜೀವನ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಮೋಷನ್, ಅದರಲ್ಲೂ ಅತಿಯಾದ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆ ಕೊನೆಗೆ ಅದು ದಕ್ಕದೇ ಇದ್ದಾಗ ಅದು ಕೊಡುವ ನೋವುಗಳೇ ಸ್ಲೋ ಪಾಯಿಸನ್ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲೇ ನಮಗಾಗಿ ದೇವರು ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ನಾವಂದುಕೊಂಡಾಗೆ ಅಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ನಿರಂತರ ಚಲನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಷ್ಟೇ. ನಿರ್ದೇಶಕ ಹೇಳಿದ ಹೇಳಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಜೀವನದ ಎಂಬ ನಾಟಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳ ಅಭಿನಯ. ಯಾವಾಗ ಆ ಪಾತ್ರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಂತ ನಿರ್ದೇಶಕನಿಗನಿಸುತ್ತೋ ಅಂದು ಆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಆ ಪಾತ್ರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಅಭಿನಯ ಮುಗಿಯಿತು ಅಥವಾ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರವೇಶ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಎಂದರ್ಥ.

         ಒಂಥರಾ ಈ ಜೀವನ ಅನ್ನುವಂತದ್ದು ರೈಲು ಗಾಡಿಯಿದ್ದಂತೆ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು, ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ stop ಬಂದಾಗ ನಾವು ಇಳಿಯುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವರು ಪ್ರಯಾಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾವೂ ಒಬ್ಬವರಾಗಿರುತ್ತೇವೆಂದರೆ ಅದು ತಪ್ಪಲ್ವಾ... ಇರಲೂ/ಇಲ್ಲದಿರಲೂಬಹುದು. ಹಾಗೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವನವು ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟ ನೋವಿನಿಂದಾಗಿ ನರಳುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಾತ್ರ ಇಷ್ಟೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಇದ್ದಹಾಗೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ತುಸು ಕಷ್ಟಾನೇ, ಆದರೂ ನಮ್ಮದಾದ ಜೀವನವನ್ನು ನಾವೇ ಕಂಡುಕೊಂಡು, ನಮ್ಮ ದಾರಿಯಲ್ಲೂ ಅವರ ಪಾಲು ಅಷ್ಟೇ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ನಮ್ಮ ಗೆಲುವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆಗಳು, ವಿಚಾರಗಳು ಸಂಭವಿಸಲಾರದು. ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರಣವಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ನಮ್ಮ destination ಅನ್ನು ತಲುಪಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಜೀವನ... ಊಹಿಸಲಾಗದ್ದು. ಯಾವಾಗ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ, ತಾಳ್ಮೆ ಇರಬೇಕಷ್ಟೇ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈಜಿ ದಡ ತಲುಪಬಹುದು. ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಸದಾ.., ಎಂದಿಗೂ ಗೆಲುವೆಂಬುದು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಆದರೆ ಗೆಲುವು ಮಾತ್ರ ಖಚಿತ. ಯಾವಾಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರೆ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿರ್ತಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ನಿಶ್ಚಿತ. ಆದುದರಿಂದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಬಂದಾಗ ಆ ಗೆಲುವಿನ ಧನ್ಯತೆಯ ಖುಷಿ ಇದ್ಯಲ್ಲಾ ಅದು ಅಪಾರ. ಹಾಗಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ಅಷ್ಟೇ, ಸ್ವ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದೇ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೊಂಡು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಏಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯದಿರಿ. ಅದಕ್ಕಾಗುವ ನೋವನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಿಂದ ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದು. ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಅವಕಾಶಗಳು  ಸಿಗುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕೇ ವಿನಃ ಕಾಲ ಕಳೆದು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪಶ್ಚಾತಾಪ ಪಡುವುದರಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವ  ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಇಲ್ಲ ಕೂಡಾ. ಹೀಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ ಎಂದು ಹತಾಶರಾಗಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನು ನಿಮ್ಮದೂಂತ ಬರೆದಿದೆಯೋ ಅದು ನಿಮಗೆ ಸಿಕ್ಕೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಲ್ವಾ?

          ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಬಡವರಿಲ್ಲವೇ? ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಗತಿಕರಿಲ್ಲವೇ? ಏನೋ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಇದ್ದು ಇನ್ನೇನೋ ಆಗಲಿಲ್ಲವೇ? ಯಾವುದನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆಂದು ಹಂಬಲಿಸಿ ಇನ್ನೇನೋ ಆಗಬಹುದಲ್ಲವೇ? ಇದೆಲ್ಲಾ ನಾವಂದುಕೊಂಡದ್ದಾ? ಇಲ್ಲ ಖಂಡಿತಾ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಬದುಕು. ಅನಿರೀಕ್ಷಿ, ನಾವಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಯಾವುದೂ ನಡೆಯೋದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವ ಕಷ್ಟಗಳೇ ಇರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಹಿನೆನಪುಗಳು ಮೂಡಲು ಹೇಗೆ ತಾನೆ ಸಾಧ್ಯ ಅಲ್ವಾ... ಕಷ್ಟಗಳನ್ನೆದುರಿಸದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ  ಸುಖದ ಸ್ವಾದ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ತಾವಂದುಕೊಂಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಬಂದ ಪಾಲನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ (ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾದರೂ) ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಜೀವನವೆಂಬ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸೋಣ...

ಬದುಕು ಜಟಕಾ ಬಂಡಿ, ವಿಧಿ ಅದರ ಸಾಹೇಬ
ಕುದುರೆ ನೀನ್ ಅವನು ಪೇಳ್ದಂತೆ ಪಯಣಿಗರು
ಮದುವೆಗೋ, ಮಸಣಕೋ ಹೋಗೆಂದಕಡೆ ಹೋಗು
ಪದಕುಸಿಯೆ ನೆಲವಿಹುದು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ
ಪದಕುಸಿಯೆ ನೆಲವಿಹುದು ಮಂಕುತಿಮ್ಮ
                                                  -ಡಿ.ವಿ.ಜಿ

ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ನನ್ನ ಗೆಳತಿಗೆ ಇದು ಅರ್ಪಣೆ.



Photo Credit: QuirkyByte

                                                                                                                                    -ಜಿತೋಸ್ಮಿ
Photo Credit: 3dcoaching